Mahu Cas Tapi Tak Sampai: Masalah 'Kabel Pendek' Kini Jadi Igauan Ngeri Pemilik EV Malaysia

Sebut mengenai kenderaan elektrik (EV), rata-rata rakyat Malaysia sekarang sudah mula menerima anjakan teknologi ini. Insentif cukai ada, model mampu milik pun makin banyak masuk pasaran, dan stesen pengecasan juga dilihat  tumbuh bagai cendawan selepas hujan.

Namun, ada satu masalah 'senyap' yang kini mula menjadi igauan ngeri para pemilik EV di Malaysia. Isu ini bukan pasal kelajuan mengecas atau harga per kWh, tetapi sesuatu yang nampak remeh tapi cukup menyakitkan hati: Kabel charger awam terlampau pendek?

Kedudukan Port Cas 'Rojak': Depan, Belakang, Sisi?

Terbaharu, seorang pengguna EV meluahkan rasa kecewa apabila dia mahu mengecas kenderaannya di Juru, Pulau Pinang tidak kesampaian gara-gara kabel pengecasnya yang terlalu pendek.

Dia mengakui kebanyakan stesen pengecas menggunakan kabel pendek. Sebaliknya dia memuji tindakan TNB Electron kerana menyediakan kabel pengecas yang panjang termasuk  pemegang kabel yang boleh adjust (kabel boleh digantungkan)  sehinggakan boleh tarik ke belakang.

EV tidak seperti kereta konvensional yang majoritinya meletakkan lubang tangki minyak di bahagian sisi belakang, pengeluar EV mempunyai falsafah reka bentuk yang sangat berbeza:

• Port di depan/grid: Nissan Leaf, BYD Atto 3, Hyundai Ioniq 5.

• Port di sisi hadapan: Porsche Taycan, Audi e-tron.

• Port di sisi belakang: Tesla Model 3/Y, BYD Seal.

Kepelbagaian ini mencetuskan huru-hara logistik apabila pemandu tiba di stesen pengecasan. Mengapa? Kerana panjang kabel pada kebanyakan charger awamterutamanya jenis DC Fast Charger (DCFC)biasanya sangat terhad, selalunya sekitar 4 hingga 5 meter sahaja atas faktor keselamatan dan pengurusan haba.

Isu Jalan Sehala: Nak 'Reverse' Tapi Tak Boleh

Mungkin ada yang berkata, "Kalau kabel tak sampai, reverse park sahajalah!" Realitinya, infrastruktur jalan raya kita tidak sentiasa mengizinkan.

Banyak stesen pengecasan di pusat beli-belah, hotel, atau kawasan rehat (R&R) lebuh raya diletakkan di laluan jalan sehala (one-way). Apabila petak pengecasan terletak di laluan sehala, pemandu wajib masuk secara hadapan (head-in). Jika anda memandu EV yang mempunyai port pengecasan di bahagian belakang (seperti Tesla atau BYD Seal), dan kabel charger pula pendek, anda akan tersangkut. Anda tidak boleh menunggang arus atau melakukan reverse parking demi keselamatan trafik. Akhirnya, anda terpaksa beralih angin mencari stesen lain walaupun bateri sudah 'nyawa-nyawa ikan'.

Lebih parah, ada masanya pemandu terpaksa meletakkan kereta secara menyerong, memakan garisan petak sebelah, atau menarik kabel sehingga tegang semata-mata mahu mencucuh palam cas. Ini bukan sahaja merosakkan komponen kabel, malah menyusahkan pengguna EV yang lain.

Kenapa Malaysia Perlu Piawaian Kabel Charger EV Segera?

Setakat ini, garis panduan daripada PLANMalaysia (KPKT) dan Suruhanjaya Tenaga (ST) banyak memfokuskan kepada aspek keselamatan kebakaran, lokasi petak, dan spesifikasi elektrikal basikal/kereta. Namun, perincian mengenai panjang minimum kabel mengikut reka bentuk petak masih belum diseragamkan dengan ketat.

Sudah tiba masanya pihak berkuasa seperti Jabatan Standard Malaysia dengan kerjasama Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ) dan Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (MITI) memperkenalkan piawaian khusus:

• Panjang Kabel Minimum untuk Parkir Selari/Sehala: Stesen pengecasan di laluan sehala atau parkir selari (parallel parking) wajib dilengkapi kabel yang lebih panjang (contohnya 7 meter) bagi memastikan ia boleh mencapai mana-mana sudut kereta.

• Sistem Pengurusan Kabel (Retractable System): Wajibkan penyedia perkhidmatan pengecasan (CPO) menggunakan sistem takal atau spring yang menarik balik kabel supaya kabel panjang tidak terbiar di atas lantai, sekali gus mengelakkan risiko tersandung atau dilenyek tayar.

• Piawaian Saiz Petak yang Lebih Fleksibel: Saiz petak EV perlu dilebarkan sedikit bagi membolehkan pergerakan pemandu menguruskan kabel yang panjang dengan selamat.

Nota: Menyediakan kabel yang lebih panjang memang memerlukan kos yang lebih tinggi bagi pihak CPO kerana rintangan elektrik yang meningkat memerlukan kabel yang lebih tebal (heavy-duty). Namun, demi kelangsungan ekosistem EV jangka masa panjang, ini adalah pelaburan yang berbaloi.

Kesimpulan

Malaysia berada di landasan yang betul untuk menjadi hab EV di rantau Asia Tenggara. Bagaimanapun, pengalaman pengguna (user experience) sekecil isu panjang kabel tidak boleh dipandang remeh.

Kita tidak mahu melihat senario di mana teknologi kereta sudah mencecah tahun 2026, tetapi pemandu masih perlu 'bertukang' dan melakukan aksi akrobatik di stesen minyak atau parkir mall semata-mata kerana kabel pendek.